Kornea Nakli

Kornea nakli süreci, en uygun nakil türünü belirlemek için hastanın göz durumunun kapsamlı bir değerlendirmesiyle başlar. Bağışlanan kornealar; güvenliklerini ve hastalık içermediklerini sağlamak için titiz testlerden geçirildikleri akredite göz bankalarından temin edilir. Korneanın etkilenen kısmına bağlı olarak çeşitli kornea nakli türleri vardır: korneanın tüm katmanlarının değiştirilmesini içeren Penetran Keratoplasti (PK) ve yalnızca belirli katmanları değiştiren Lameller Keratoplasti; ön ve orta katmanlar için Derin Anterior Lameller Keratoplasti (DALK) ve iç endotel katmanı için DSAEK ve DMEK gibi Endotelyal Keratoplasti (EK) bunlara örnektir. Ameliyat lokal veya genel anestezi altında yapılır; hastanın korneasının hasarlı kısmı çıkarılır ve verici korneayla değiştirilir. Verici kornea; tam kat veya anterior lameller nakillerde çok ince dikişlerle ya da endotelyal nakillerde dokunun yerleşmesine yardımcı olmak için bir hava kabarcığıyla sabitlenir. Ameliyat genellikle bir ila iki saat sürer. Ameliyattan sonra göz üzerine bir koruyucu (siper) yerleştirilir ve hastaya iyileşmeye yardımcı olmak ve reddi önlemek için göz damlaları ve ilaçlar verilir.

Kornea nakli ihtiyacına işaret edebilecek belirtiler çoğu zaman kornea hasarına bağlı görme bozulması ve ağrıyla ilişkilidir. Bu belirtiler şunları içerir:

• Şiddetli bulanık veya bulutlu görme: Gözlük veya kontakt lens kullanımına rağmen bile.
• Işığa karşı artan hassasiyet (fotofobi): Parlak ışıkta görme güçlüğüyle birlikte.
• Göz ağrısı: Özellikle şiddetli ülser veya şişlik durumlarında akut ya da kronik olabilir.
• Gözde kızarıklık: Enfeksiyon durumlarında akıntıyla birlikte olabilir.
• Korneanın şeklinde değişiklik: İleri keratokonusta şiddetli çıkıntı gibi.

Kornea hasarına yol açan ve nakli gerektiren nedenler çeşitlidir ve şunları içerir:

• Keratokonus: Korneanın inceldiği ve anormal bir koni şekline doğru çıkıntı yaptığı ilerleyici bir hastalık.
• Fuchs Endotel Distrofisi: Korneadaki endotel hücrelerini etkileyen ve sıvı birikimine, kornea şişmesine ve bulanık görmeye yol açan kalıtsal bir durum.
• Kornea izlenmesi (skarlaşma): Şiddetli iltihaptan (herpes simpleks gibi), enfeksiyonlardan (bakteriyel veya mantar kornea ülserleri gibi), travmatik yaralanmalardan ya da kimyasal yanıklardan kaynaklanır.
• Diğer göz ameliyatlarından sonra kornea yetmezliği: Katarakt ameliyatının bazı komplikasyonları gibi.
• Kalıtsal kornea distrofileri: Korneanın saydamlığını etkileyen bir grup genetik bozukluk.
• Önceki bir kornea naklinin reddi: Bazı durumlarda vücut, daha önce nakledilen bir korneayı reddedebilir ve yeniden nakil gerektirebilir.

Kornea nakli ihtiyacını belirlemek için tanı; kapsamlı bir klinik göz muayenesine ve ayrıntılı bir tıbbi öyküye dayanır. Tanı yöntemleri şunları içerir:

• Biyomikroskop (yarık lamba) muayenesi: Doktorun korneanın farklı katmanlarını incelemesine ve hasarın ya da değişikliklerin boyutunu belirlemesine olanak tanır.
• Görme keskinliği testi: Görme bozukluğunun derecesini belirlemek için.
• Keratometri: Korneanın eğriliğini ölçmek için.
• Kornea Topografisi / Tomografisi: Korneanın şeklinin ve yüzeyinin ayrıntılı bir haritasını oluşturmak için; özellikle keratokonusun tanısında ve izlenmesinde yararlıdır.
• Pakimetri: Fuchs distrofisi gibi durumlarda etkilenebilen kornea kalınlığını ölçmek için.
• Endotel hücre sayımı: Korneanın saydamlığını korumak için gerekli olan endotel hücrelerinin sağlığını ve yoğunluğunu değerlendirmek için.

Diğer tedavilere yanıt vermeyen ciddi kornea hasarının birincil tedavisi kornea naklidir. Tedavi aşamaları şunları içerir:

• Değerlendirme ve uygun nakil türünün belirlenmesi: Kornea hasarının nedenine ve türüne ve etkilenen kısma göre.
• Verici korneanın temin edilmesi: Kornea, vericinin ölümünden sonra akredite bir göz bankasından istenir ve gerekli testler yapılır.
• Ameliyata hazırlık: Hasta için genel tıbbi testlerin yapılmasını ve ameliyatın ayrıntılarının ve olası risklerin görüşülmesini içerir.
• Ameliyat: Ameliyat, uygun anestezi altında steril bir ameliyathanede yapılır. Cerrah, hastanın korneasının hasarlı kısmını çıkarır ve ince cerrahi aletler kullanarak verici korneayla değiştirir.
• Ameliyat sonrası bakım: Enfeksiyonu önlemek, ret riskini azaltmak ve iyileşmeye yardımcı olmak için antienflamatuar ve antibiyotik göz damlalarının ve gerektiğinde diğer ilaçların kullanımını içerir. Hasta, doktorun talimatlarına sıkı sıkıya uymalı ve takip randevularına düzenli olarak gelmelidir.
• Dikişlerin alınması (uygunsa): Tam kat veya anterior nakil durumlarında dikişler, doku iyileşmesine göre kademeli olarak alınmadan önce birkaç ay ile bir yıl veya daha uzun süre kalabilir.
• Görme düzeltmesi: Nakledilen kornea stabil hâle geldikten sonra hasta; görmeyi iyileştirmek ve ameliyattan kaynaklanan herhangi bir astigmatizmayı düzeltmek için gözlük, sert kontakt lens ya da lazer işlemlerine ihtiyaç duyabilir.